Kort samengevat: Prei hoort bij de winterharde groenten die je laat in het seizoen kunt oogsten.5 Met de stappen hieronder controleer je je moestuinbed, voed je de grond, plant je jonge prei uit en steek je prei zodra je die nodig hebt. Houd huisdieren uit de buurt van de planten.
Deze gids loopt de klussen voor prei in oktober langs, een maand waarin je je niet hoeft te haasten met het oogsten van prei.5 Prei die in het voorjaar is gezaaid, groeit langzaam en gestaag door zomer en herfst en geeft zo de hele koude periode verse oogst.1
Oktober is een maand om het rustiger aan te doen en je moestuin te verzorgen.3 Werk de stappen in een ontspannen tempo af.
Leer je prei kennen
Prei hoort bij de uienfamilie (allium), waartoe ook ui, knoflook, sjalot en bieslook behoren.7 Knoflook is ook een allium en houdt van de kou.7
Prei, botanisch Allium porrum, is giftig voor honden en katten. Laat huisdieren er dus niet aan knabbelen.2
Zorg dat je alles bij de hand hebt
Je hebt niet veel nodig. Pak een plantstok (een puntig stokje om gaten mee te maken), een touwlijn, een gieter, handschoenen, plantlabels en een pen.
Ruim daarna alles netjes op. Bewaar gereedschap, compost en tuinproducten in een schuur of kast die kinderen en huisdieren niet kunnen openen.
Een praktisch stappenplan voor prei in de moestuin
- Controleer het bed. Loop langs de rij en let op welke prei klaar lijkt voor de oogst, welke nog klein is en waar het onkruid is binnengeslopen. Een goed oktober-klussenlijstje omvat zowel oogsten en bewaren als zaaien.3 Schrijf je eigen korte klussenlijst op voordat je gereedschap pakt.
- Kies de plek. Prei houdt van volle zon, heeft veel water nodig en groeit het liefst in neutrale grond.2 Plant je op een plek waar eerder dit jaar groenten stonden, kies dan het stuk waar bonen of erwten hebben gestaan.6
- Voed de grond. Prei heeft veel stikstof nodig, een voedingsstof voor planten. Meng daarom stikstofrijke compost of organische meststof door de grond voordat je plant.6 Gebruik je meststof uit een zak, volg dan precies de aanwijzingen op het etiket. Bewaar de meststof buiten bereik van kinderen en huisdieren.
- Plant jonge prei uit. Heb je nog jonge planten staan, maak dan met de plantstok gaten van ongeveer 3 cm breed en 15 cm diep.4 Plant ze 15 cm uit elkaar, in rijen met 45 cm tussenruimte.4 Zet in elk gat één prei en geef voorzichtig water.
- Water en let op. Geef de rijen voorzichtig water tijdens droge periodes. Controleer de planten één keer per week op alles wat er vreemd uitziet.
- Steek prei naar behoefte. Haal een prei uit de grond zodra je hem wilt koken. Met het oogsten van prei, kool en pastinaak hoef je je niet te haasten.5 Winterharde rassen kunnen bij de koudste weersomstandigheden zonder bescherming blijven staan.1
Veilig tuinieren met kinderen en huisdieren
Tuinieren is een leuke gezinsklus. Leer kinderen eerst aan een volwassene te vragen voordat ze iets in de tuin plukken of proeven.
Geef jongere helpers een kleine taak, zoals labels schrijven of water geven met een klein gietertje. Houd huisdieren weg van pas omgespitte grond en van de preirijen. Was je handen na het werken met grond, compost of meststof.
Checklist voor oktober
- Loop langs de rij en controleer elke prei.
- Steek wat je deze week wilt koken.
- Geef water als de grond droog aanvoelt.
- Ruim gevallen bladeren en onkruid tussen de rijen weg.
- Controleer of labels en stokjes nog leesbaar zijn.
- Ruim gereedschap en producten veilig op.
- Maak een korte aantekening in je tuinschrift.
Tips voor drukke tuiniers
- Houd een tuinschrift bij met data, weer en resultaten.
- Label elke rij met de naam van het ras en de plantdatum.
- Gebruik een touwlijn om de rijen recht te houden, want dat maakt wieden makkelijker.
- Wied met de hand in de buurt van jonge planten, zodat je ze niet beschadigt.
- Maak elke maand een foto van het bed om de voortgang bij te houden.
- Was prei goed voordat je hem kookt.
Veelgemaakte fouten
- Het etiket op meststof of producten tegen ongedierte overslaan.
- Planten in een schaduwrijke hoek. Kies het zonnigste bed dat je hebt.
- De grond laten uitdrogen. Controleer de grond vaak bij droog weer.
- Gereedschap en producten laten liggen waar kinderen en huisdieren erbij kunnen.
- Denken dat je alle prei in één keer moet oogsten. Prei hoeft niet allemaal tegelijk geoogst te worden, en winterharde rassen kunnen blijven staan tot je ze nodig hebt.1
Plan alvast het volgende seizoen
Prei wordt in het voorjaar gezaaid, dus je kunt de moestuin van volgend jaar in de winter alvast plannen.1 Kies een zonnig bed, zorg voor compost en zet een herinnering voor het voorjaar in je telefoon.
Noteer welk stuk dit jaar bonen of erwten leverde, zodat je weet waar volgend jaar prei kan staan. Blader in de winter door zaadcatalogi en zoek naar rassen die als winterhard worden omschreven.
Loop deze week langs je rij, steek één prei en schrijf de datum en wat je zag in je tuinschrift.