Wat is vroegbrand?
Vroegbrand is een ernstige schimmelziekte die tomaten en aardappelen aantast, veroorzaakt door twee nauw verwante soorten: Alternaria tomatophila en Alternaria solani. 1 Beide schimmels kunnen ook paprika's en diverse onkruiden uit de nachtschadefamilie infecteren, waaronder zwarte nachtschade en harige nachtschade. 1
Tomaten en aardappelen hebben het meeste te lijden, maar paprika's en aubergines worden zelden even ernstig aangetast. 4
Hoe herken je vroegbrand?
Het meest kenmerkende teken van vroegbrand is een opvallend schietschijfpatroon op bladeren en stengels. 5 Deze vlekken kunnen op alle bovengrondse plantdelen verschijnen, en de ziekte kan ook aardappelknollen bereiken. 5
Vroegbrand vertoont een breed scala aan symptomen, afhankelijk van hoe ver de infectie is gevorderd. 5 Vroegbrand vertoont een breed scala aan symptomen, afhankelijk van hoe ver de infectie is gevorderd. 5
Omstandigheden die de infectie bevorderen
De ziekte ontwikkelt zich bij matige tot warme temperaturen, tussen 15 en 27°C, met een optimum rond 28 tot 30°C. 1 Nat weer, zware dauw of een relatieve luchtvochtigheid van 90% of hoger zijn de omstandigheden die de schimmel het sterkst verspreiden. 1
Die combinatie van warmte en vocht is gebruikelijk tijdens het groeiseizoen, en verklaart waarom vroegbrand jaar na jaar terugkeert in aangetaste tuinen en percelen.
Waarom bodem en zon belangrijk zijn
Vruchtbare, rijke grond en voldoende zonlicht helpen tomaten, aardappelen, paprika's en aubergines productief te blijven, zelfs wanneer vroegbrand begint op te treden. 2 Het toevoegen van compost ondersteunt de plantengroei en een doorlopende oogst, zonder de terugval die gestresste planten ondervinden. 2
Een krachtige, goed gevoede plant kan een infectie beter verdragen dan een plant in slechte groeiomstandigheden. Vruchtbare grond en compost ondersteunen de plantgezondheid en een goede oogst, zelfs wanneer de infectie voortschrijdt. 2
Waar je op moet letten
Houd planten nauwlettend in de gaten tijdens warme, vochtige perioden — de omstandigheden waaronder Alternaria solani het best gedijt. 1 Let op de kenmerkende schietschijfvlekken die op alle bovengrondse plantdelen kunnen verschijnen. 5
Verwijder aangetaste bladeren direct en vermijd beregening van bovenaf waar mogelijk. Een goede plantvitaliteit door gezonde grond en voldoende zon blijft een van de meest effectieve strategieën op de lange termijn. 2
Zie ook: Meer seizoensgebonden artikelen