Samenvatting: De bonenspintmijt (Tetranychus urticae) gedijt bij hitte en droogte — precies de omstandigheden in kassen en tunnelkassen in de zomer.1 Controleer de onderkant van bladeren, verhoog de luchtvochtigheid en zet biologische of zeepgebaseerde middelen in voordat de aantasting uitloopt.
Waarom Spintmijt Zo Snel Opkomt in de Kas
Spintmijten zijn geen insecten — het zijn spinachtigen, nauwer verwant aan spinnen dan aan kevers of bladluizen.11 Ze hebben vier paar poten, geen voelsprieten en een enkel ovaal lichaam.11
Ze gedijen bij warm, droog weer en tasten vele soorten sierplanten en groenten aan.2 Kassen en tunnelkassen houden warmte vast en beperken luchtcirculatie, waardoor juist die omstandigheden ontstaan.4
De mijt verschuilt zich aan de onderkant van bladeren en zuigt sap.4 Hierdoor worden de bovenkanten van bladeren bleek en gevlekt — een teken dat veel tuiniers verwarren met een tekort aan voedingsstoffen.4
Hoe Herken je Spintmijt-Aantasting
Er zijn drie duidelijke kenmerken. Het eerste is een bleke, witachtige of geelachtige stippeling op het bladoppervlak — ook wel spikkelschade genoemd — op plekken waar de mijt het groene bladgroen heeft weggezogen.2 Bij zware aantasting kunnen bladeren bijna al hun groene kleur verliezen.2
Het tweede kenmerk is fijn spinsel op en onder de bladeren.10 Zodra je het spinsel ziet, is de kolonie al groot.4
Het derde kenmerk zijn de mijten zelf. Ze zijn minder dan 1 mm lang en gemakkelijk over het hoofd te zien.8 Kijk goed naar de onderkant van een aangetast blad — wat lijkt op kleine bewegende stofdeeltjes kunnen de mijten zijn.8
De aantasting begint doorgaans bij het onderste blad en breidt zich opwaarts uit naarmate de populatie groeit.2 Controleer de onderste bladeren eerst, want daar begint de schade.2
Ondanks de naam is de bonenspintmijt gedurende het grootste deel van het groeiseizoen geel of lichtgroen.4 Mijten worden pas rood als de herfst nadert.4 In de zomer zoek je dus naar bleke of groenachtige spikkels, niet naar felrode puntjes.
Planten die het Meest Kwetsbaar Zijn
De bonenspintmijt valt een brede reeks planten aan.2 In de kas zijn aubergines bijzonder geliefd.8 Komkommers, tomaten, paprika's en veel sierplanten zijn ook veelvoorkomende doelwitten.1
Droogtegevoelige planten zijn extra kwetsbaar.3 Voldoende water geven vermindert stress en maakt planten minder aantrekkelijk voor mijten.
Stap 1 — Wekelijks Controleren
Loop regelmatig door je kas of tunnelkas bij warm weer. Draai bladeren om en bekijk de onderkant. Controleer de onderste bladeren eerst, want daar begint de schade.2
Als je bleke vlekken ziet, zoek dan naar spinsel en kleine bewegende spikkels.8 Een aantasting vroeg opsporen, voordat de kolonies zich verspreiden, geeft je meer mogelijkheden voor bestrijding.
Stap 2 — Luchtvochtigheid Verhogen
Spintmijten gedijen bij warm, droog weer, dus de luchtvochtigheid verhogen is een van de eenvoudigste preventieve maatregelen.2 Besproei op warme dagen de vloer en tabletten in je kas. Vochtige lucht vertraagt de voortplanting van mijten.
Droogtegevoelige planten worden snel aangetast door spintmijten.3 Geef regelmatig water in plaats van de potgrond te laten uitdrogen tussen het watergeven in tijdens warme periodes.
Stap 3 — Mijten Handmatig Afspuiten
Bij lichte aantasting verwijdert een krachtige waterstraal op de bladonderkanten de mijten en verstoort het spinsel.9 Dit is een chemievrije eerste reactie die mijten van de plant verwijdert zonder schade te veroorzaken.
Verwijder zwaar aangetaste bladeren en gooi ze weg buiten de kweekruimte. Composteer zwaar aangetast materiaal niet.
Stap 4 — Insectenzeep Gebruiken
Insectenzeep is een erkend middel tegen spintmijten.9 Het werkt bij contact, dus grondige bedekking van de bladonderkanten is essentieel.
Controleer of het product goedgekeurd is voor gebruik op eetbare gewassen als je groenten behandelt, en houd behandelde planten uit de buurt van kinderen en huisdieren totdat de spray droog is.
Stap 5 — Biologische Bestrijding Inzetten
Breedwerkende pesticiden die voor andere insectenplagen worden gebruikt, kunnen bijdragen aan grote spintmijtpopulaties doordat ze de natuurlijke vijanden die het aantal mijten in toom houden, doden.3 Biologische bestrijding vermijdt dit probleem volledig.
Een gevarieerde tuinhabitat met veel vaste planten kan de populaties van natuurlijke predatoren ondersteunen.3 In de kas kun je ook roofinsecten kopen en introduceren.
Gaasvliegen zijn een voorbeeld van een nuttige predator die spintmijten eet.9 Deze zijn verkrijgbaar bij gespecialiseerde leveranciers en kunnen in een kas of tunnelkas worden geïntroduceerd.
Zet biologische bestrijding zo vroeg mogelijk in bij een aantasting. Introduceer biologische vijanden zo vroeg mogelijk, voordat de aantasting zwaar wordt.
Stap 6 — Chemische Middelen als Laatste Redmiddel
Als andere methoden een zware aantasting niet hebben bestreden, kan een specifiek acaricide een optie zijn. Volg altijd de instructies op het etiket nauwkeurig op.1
Volg alle etikettinstructies zorgvuldig op, inclusief eventuele beperkingen nabij water of wildlife.
Houd er rekening mee dat het gebruik van bepaalde breedwerkende chemicaliën voor andere insectenplagen het spintmijtenprobleem kan verergeren in plaats van verbeteren, doordat natuurlijke vijanden worden uitgeschakeld.3 Gerichte, milieuvriendelijke middelen verdienen de voorkeur.
Voorkomen van een Volgende Uitbraak
Een goede kweektijghygiëne vermindert de kans dat mijten terugkeren. Verwijder plantafval aan het einde van het seizoen — spintmijten kunnen overwinteren op beschutte plekken.5 De plaag is het meest actief van maart tot oktober.5
Nieuwe planten isoleren voordat je ze in je kas introduceert is een verstandige gewoonte.9 Een quarantaine van twee weken stelt je in staat eventuele verborgen plaagproblemen te ontdekken voordat ze zich verspreiden naar bestaande planten.
Het hele seizoen consistent water geven is ook belangrijk. Droogtegevoelige planten zijn veel gevoeliger voor spintmijtschade.3
Snelle Checklist
- Controleer wekelijks de bladonderkanten, begin bij het onderste blad.2
- Let op bleke stippeling, fijn spinsel en kleine bewegende spikkels.8
- Besproei vloeren en tabletten op warme dagen om de luchtvochtigheid te verhogen.2
- Geef regelmatig water — droogtestress maakt planten kwetsbaar.3
- Spuit mijten weg met een waterstraal als eerste maatregel.9
- Breng insectenzeep aan en volg het etiket nauwkeurig.9
- Overweeg biologische predatoren, zo vroeg mogelijk ingezet.9
- Vermijd breedwerkende pesticiden die natuurlijke vijanden doden.3
- Verwijder plantafval aan het einde van het seizoen om overwinteringsplaatsen te beperken.5
Zie ook: Meer gidsen