Slakken zijn een van de meest voorkomende plaagdieren in de moestuin en siertuin, en ze kunnen zaailingen in één nacht helemaal kaalvreten.3 Ze laten een slijmspoor achter en vreten onregelmatige gaten met gladde randen tussen de bladnerven.1 Ook keutels in de vorm van kleine worstjes zijn een duidelijk teken dat er slakken actief zijn.1
Slakken eten van veel verschillende tuinplanten, waaronder eenjarigen, vaste planten, bloemen, fruit en groenten.1 Ze zijn vooral 's nachts actief, zeker als het warm en vochtig is.3 Bij droog, warm weer graven ze zich in de grond in of schuilen ze op een koele, donkere plek om uitdroging te voorkomen.3
Wanneer richten slakken de meeste schade aan?
Het voorjaar is een lastig seizoen, want dan is er volop jonge, malse aanplant waar slakken dol op zijn.3 Slakken zijn actief bij een temperatuur boven de 10°C, weinig wind en hoge luchtvochtigheid.1 Vochtige omstandigheden lokken ze massaal naar buiten, dus juist na een paar vochtige avonden achter elkaar loopt je tuin het meeste risico.1
Toch zijn slakken meestal juist nuttig: ze breken organisch materiaal af en dienen als voedsel voor vogels en ander wild.1
Slakken vangen en verzamelen: bestrijding zonder chemische middelen
Een betrouwbare en goedkope methode om slakken te bestrijden, is het neerleggen van kleine plankjes in de tuin en die elke ochtend te controleren.1 Slakken zoeken overdag donkere, vochtige schuilplekken op, zoals onder mulch en gevallen blad.1 Een plat op de grond gelegd plankje bootst zo'n schuilplek na, waardoor je het elke ochtend kunt optillen om de slakken eronder weg te halen.1
Het is belangrijk om vallen vroeg op de dag te controleren, want zodra het licht en warmer wordt, trekken slakken zich terug in hun schuilplaats.1 Maak het verzamelen van slakken met de hand onderdeel van je vaste tuinroutine tijdens natte periodes, wanneer ze het meest actief zijn.3
Je tuin minder aantrekkelijk maken voor slakken
Met eenvoudige aanpassingen in hoe je plant en je tuin onderhoudt, verklein je de schuilplekken en vochtige plekken waar slakken op afkomen. Door planten op te binden en de onderste bladeren weg te snoeien, houd je ze verder van de grond en dus uit de buurt van slakken.2 Plant je in rijen, houd die dan smal, zo'n 30 tot 45 centimeter breed, zodat er voldoende luchtcirculatie is en de grond sneller opdroogt.2
Blijft je grond voortdurend vochtig, verbeter dan de drainage door compost door de bodem te werken.2 Betere drainage betekent minder van die koele, vochtige bodembedekking waar slakken zo van houden om te schuilen en zich te verplaatsen.
Ken de slakkensoorten in jouw tuin
Sommige soorten eten dagelijks hun eigen gewicht aan plantmateriaal, dus zelfs een kleine populatie kan flinke schade aanrichten aan jonge zaailingen.5 Slakken leggen hun eitjes onder plankjes en gevallen blad, in de grond en op andere beschutte plekjes.5 Omdat eitjes en volwassen slakken dezelfde schuilplekken verkiezen, heeft het regelmatig opruimen van tuinafval een dubbel effect: het haalt schuilplekken weg én verstoort broedplekken tegelijk.5
Slakkenkorrels en lokvallen
Naast met de hand verzamelen, grijpen tuiniers ook vaak naar slakkenkorrels en lokvallen om slakken te bestrijden.6 Kies je voor een lokmiddel, lees dan altijd zorgvuldig de gebruiksaanwijzing op de verpakking en houd het middel goed uit de buurt van kinderen en huisdieren.
Veelgemaakte fouten om te vermijden
Slakkenkorrels die niet geschikt zijn voor biologisch tuinieren, kunnen in de tuin meer kwaad dan goed doen.3 Grijp eerst naar biologische bestrijdingsmethoden en gebruik een lokmiddel alleen gericht en volgens de gebruiksaanwijzing, niet als eerste keuze.3
Een andere veelgemaakte fout is vallen te laat op de dag controleren. Slakken trekken zich terug zodra het licht wordt, dus een plankje dat je 's middags controleert, laat veel minder activiteit zien dan eentje dat je bij zonsopgang checkt.1
Ook het overslaan van drainageverbetering is een gemiste kans. Voortdurend vochtige grond blijft slakken aantrekken, hoeveel je er ook met de hand weghaalt, dus de combinatie van handmatig verzamelen én betere drainage geeft het beste blijvende resultaat.2
Veiligheid voor tuinen met kinderen en huisdieren
Spelen kinderen of huisdieren regelmatig in de tuin, kies dan bij voorkeur voor fysieke bestrijdingsmethoden, zoals vangplankjes, handmatig verzamelen, planten opbinden en drainage verbeteren, boven een lokmiddel.1 Gebruik een lokmiddel, als je er toch een gebruikt, altijd strikt volgens de gebruiksaanwijzing en houd het buiten bereik van kinderen en huisdieren.
Checklist in het kort
- Controleer op slijmsporen en onregelmatige gaten met gladde randen tussen de bladnerven om slakkenschade te bevestigen.1
- Let op worstvormige keutels als extra teken van slakken- of naaktslakkenactiviteit.1
- Leg plankjes in de tuin als slakkenval en maak en controleer ze elke ochtend.1
- Bind planten op en snoei de onderste bladeren om groei van de vochtige grond af te houden.2
- Houd plantrijen smal (30 tot 45 cm) voor betere luchtcirculatie.2
- Werk compost door voortdurend vochtige grond om de drainage te verbeteren.2
- Let extra op tijdens warme, vochtige avonden boven 10°C, wanneer slakken het meest actief zijn.1
- Verwacht de grootste druk in het voorjaar, wanneer er volop jonge, malse aanplant is.3
- Ruim gevallen blad en tuinafval op, waar slakken hun eitjes leggen.5
- Kies bij gebruik van slakkenkorrels voor biologisch geschikte producten, volg de gebruiksaanwijzing precies en houd ze buiten bereik van kinderen en huisdieren.3